Raport SURFnet over social media en het onderwijs

SURFnet heeft een interessante publicatie uitgebracht over de rol en betekenis van social media (de nieuwe term voor web2.0) in het onderwijs:

Social Media en de kansen voor het onderwijs

Dingen voor Xplora - groepje Frieda

Een hele grove weergave van alle ideeen/gevoelens die uit de blogs van mijn groepje gehaald zijn. Het zijn toepassingen van 2.0 voor Xplora zoals zij die voelen/zien.

Ding 1-3 (blogs):
- een weblog leuk kan zijn om op BB te zetten bij een bepaalde academie. Hierop kan dan nieuws, aanwinsten, mogelijkheden van Xplora etc. komen te staan. Tegelijkertijd zou je de RSS feeds van belangrijke tijdschriften kunnen zetten.
- Ik denk dat een blog in de bibliotheek gebruiken voor verspreiding van nieuws over bijvoorbeeld de nieuwe aanwinsten e.d. zeker tot de mogelijkheden behoord.
- Wat mij verbaasd is dat de website van 23dingen opgezet is als weblog. Idee voor Xplora? Wat wil de doelgroep weten van Xplora? Daarover moeten we praten in blog stijl. Enige continuiteit waarborgen?

Ding 4+5 (rss):
- Bij web 2.0 toepassingen denk ik dat de RSS-feeds een goede manier is om het nieuws vanuit Xplora te publiceren voor medewerkers en studenten.
- Voor ons werk vind ik vooral de RSS feeds heel erg handig. Op de hoogte blijven van een vooraf ingesteld item! Moeten we toch eens vaker gaan gebruiken!
- RSS biedt toegang tot informatie voor docenten (inhoudsopgaven van tijdschriften, zoekopdrachten op het web).
Berichten afkomstig van RSS aanbieden op onze eigen webpagina? Why not. Beter goed gepikt dan slecht gemaakt.

Ding 6+7+8 (plaatjes):
- Al met al zou Flickr gebruikt kunnen worden voor een virtuele tour door Xplora. Studenten hebben snel de neiging om beeld aan te klikken. Dus wie weet... Misschien is dit ook een manier om docenten te 'lokken'.
- Online photosharing geeft mogelijkheden om de Xplora website op te pimpen met wisselende illustraties. Aangevuld met nieuwe aanwinsten?

Ding 10 (Delicious):
- Toepassingen voor Xplora: gekoppeld aan een rss abo is het interessante vulling voor de xplora blog of website. Toepassing voor collega's: via het te vormen netwerk inzage in en aanvulling op verzameling websites.
- Social bookmarking geeft gemakkelijke kennisverbreding door bij elkaar in de bookmarks te kunnen kijken. Geldt voor onszelf en voor studenten.

Ding 11 (wiki's):
- Wiki: Langzaam onstaan er wat ideeen voor toepassingen voor eigen werkomgeving (economie Breda en economie Den Bosch) en misschien iets om te behandelen voor een instructie informatievaardigheden als de studenten een project moeten doen.

Ding 12 (twitter):
oepassing voor Xplora? Tja, als die studenten toch tijd zat hebben om twitter te volgen, dan kunnen we de binnengekomen boeken die gereserveerd zijn wel in een twitter bericht opnemen. Of misschien alle net ingeleverde boeken. Nog beter: de boeken die rondzwerven in Xplora en weer in de kast gezet zijn door ons. Stel dat er iemand op zit te wachten.....

Ding 14 (chat):
- Ook denk ik dat het handig is om te kunnen chatten op de LIC website
- Chatten met de studenten lijkt me een van de eerste dingen die we bij Xplora kunnen opstarten. Misschien ook een leuke service voor degenen die aan het afstuderen zijn.
- Het blijkt mogelijk een chatfunctie binnen een databank te installeren, waarbij hulp van de bibliotheekmedewerkers ingeroepen kan worden.
- Chatten in plaats van een Questionpoint formulier. Het is mogelijk maar de optie staat uit. Why?

Ding 15 (podcast):
- Om podcasts toe te passen bij Xplora denk ik aan workshops die Xplora zelf organiseert uit te brengen op podcast.
- Podcast kan volgens mij ook heel goed ingezet worden om onze studenten uitleg te geven over bijvoorbeeld mediatheekzaken. Zoals bijv. het reserveren van werkplekken e.d. Tekst en beeld, kan niet duidelijker, toch?

Ding 16 (filmpjes):
- Op zich zou Xplora natuurlijk instructiefilmpjes en promotiemateriaal op YouTube kunnen plaatsen, maar omdat iedereen dus filmpjes kan plaatsen zou ik wel proberen om dat heel duidelijk aan te geven door bijvoorbeeld logo in beeld te brengen dat de filmpjes van 'ons' afkomstig zijn.

Ding 18 (LT):
- librarything: De widget vind ik ook erg leuk. Eigenlijk maak je daarmee je eigen aanwinstenposter....
- Toepassingen voor Xplora? Mits de widget werkt: attenties op webpagina's, ter opleuking en vermaak. Desgewenst uitgesplitst in verschillende onderwerpen of verdiepingen.

Ding 19 (sociale netwerken):
- Ik zie wel mogelijkheden om op een Social netwerk site de bibliotheek te promoten. We kunnen gemakkelijk onze activiteiten, workshops en nieuwsberichten uitbrengen naar de gebruikers. En is zelfs een mogelijkheid om met een medewerker van de bibliotheek via een chat programma een vraag te stellen

Ding 21 (catalogi):
-Mij lijkt het erg handig als o.a. studenten en docenten reacties op boeken kunnen plaatsen. Ik kan me voorstellen dat je iets hebt aan reacties van anderen.
- Er is een keer een catalogus widget gemaakt, toch? Wordt die al verspreid?
Gebruikers mogelijk maken zelf trefwoorden toe te voegen aan titels in de catalogus.

Ding 22 (bibliotheek 2.0):
- Een voorbeeld van web bibliotheek 2.0 is TCDC Resource Center. TCDC is een bibliotheek voor ontwerpers en vormgevers gevestigd in Thailand. Op de website van TCDC is een hele mooi voorbeeld van web bibliotheek 2.0 te vinden waar we al lang over spreken
- Vlissingen is een goed voorbeeld van een bibliotheek die niet stilstaat.

- Punten waar je om denkt voor het gebruik van web2.0 applicaties in de bieb.
Get to know your population's need/wants and the technologies they use
Build things that meet a demonstrated need rather than what you think is cool
Give staff time to work on 2.0 projects
Plan for/Market 2.0 projects the same way you would any other service and technolgoy
Make sure 2.0 projects are in-line with library's mission/goal
Continually assess the impact of your 2.0 services and change or stop doing what isn't working

Dingen voor Xplora - groepjes Den Bosch en Tilburg

Toepassingen voor Xplora volgens de groepjes van Annelies K., Jacques, Kamile, Leen (Den Bosch) en Marion (Tilburg):


Blog (1-3):
Mieke ziet er wel iets in voor bv een aanwinstenlijst. Je zou een boek op het blog kunnen zetten en, mits het blog toegankelijk is voor docenten/studenten, kunnen zij er op reageren.
Mark: Is Flickr iets voor Xplora? Ik denk van wel. Foto's maken van Xplora, over nieuwe aanwinsten, de multimedia zone in Xplora en andere zaken wat Xplora doet en die op het Internet zetten. Ik denk dat dit zal resulteren in meer bekendheid voor Xplora (het aantrekken van nieuwe studenten). Professionele uitstraling naar studenten en docenten.

RSS (4+5):
Sites van uitgevers met RSS-mogelijkheid zijn erg handig om op de hoogte te blijven van nieuwe uitgaven voor je eigen academie.

Netvibes (9):
Zou gebruikt kunnen worden als communicatiemiddel naar de academies: alle informatie over collectie, aanwinsten, databanken, interessante links, nieuwtjes etc. kan geïntegreerd, maar wel overzichtelijk worden aangeboden. De gebruiker kan dan heel gemakkelijk zelf zijn/haar informatie selecteren.

Mieke: Tijdens de evaluatie ook aan de slag gegaan met Netvibes en daar zie ik met name naar de academie toe toch wel voordelen. Alles handig bij elkaar voor docenten en studenten. Ik denk zeker dat we daar met het functioneel team naar moeten kijken.

Plaatjes (6,7,8):Carla: Foto’s van tentoonstellingen maken en mooi delen met onze collega's in Breda en Tilburg.

Delicious (10):
Het delen van favorieten is erg handig tussen de leden van je functionele team,en studenten en docenten niet te vergeten.

Gemmy: Een voordeel en tegelijkertijd een nadeel kan zijn dat iedereen ze dan kan uitbreiden.Wij bieden links aan die gecontroleerd zijn op betrouwbaarheid van de herkomst, op niveau van de inhoud en op goede werking en gebruiksvriendelijkheid. Die controle heb je dan niet meer.
Conclusie voorlopig: Dit kan een mooie aanvullende plek zijn om de links aan te bieden maar niet plaatsvervangend. Een mooie optie is misschien de beste 30 links opnemen in de catalogus en de rest zijn vrije loop laten binnen delicious.

Wiki's (11):
Een wiki zou een handig hulpmiddele kunnen zijn bij b.v collectievorming of een literatuuronderzoek .Je kunt elkaar tips geven.


Google Docs (13):
Ideaal voor het werken aan een groepsopdracht!
Mieke: Voor ons is het handig als je aan een gezamenlijk document werkt. Ik heb nu bij presentaties onze literatuur workshop voor JHS toegevoegd.

Carla: Misschien wel handig om de notulen van een overleg op een document te plaatsen kan iedereen wat aanvullen of veranderen. Moeten ze wel in een andere kleur doen zodat er bij een volgend overleg daar over gesproken kan worden.

Gemmy: Misschien zou het zelfs handig kunnen zijn voor de documenten die wij als team AKV | St. Joost samen gebruiken. Nu moet je vaak een heel eind bladeren om op het netwerk in de juiste map terecht te komen.

Chat (14):
Veel collega's zouden een xplora-chat willen hebben om met studenten en docenten te chatten. Evt. ter vervanging van Question Point. Liefst met meerdere kanalen (zodat er snel contact is) en persoonlijk.
Sommigen noemen een Billy van Bol of Ana van Ikea : je wilt iets weten, stelt je vraag en krijgt direct antwoord.

Podcast (15):
Mieke: Voor Xplora zie ik geen toepassingen met de Podcast. Binnen het onderwijs wel. Hoorcollege opnemen en dit via BB ter beschiiking stellen.
Mark: Je kan diverse opnames van lezingen , congressen die in Xplora worden gehouden op het internet zetten.

Carla: Ik denk dat PODcasting goed in het onderwijs gebruikt kan worden. Heel handig ter ondersteuning bij dyslexie.Ook wij kunnen PODcasting en VODcasting gebruiken bij de instructies die wij aan de studenten geven.

Youtube (16) is favoriet:
- filmpjes maken over rondleidingen, hoe gaat uitlenen, databanken.
- Cathalijn: Wauw wat een goed idee van HsZuid, Waarom hebben we dat hier nog niet bedacht. In plaats van de handleidingen gewoon een video per databanken. Het liefst een die "opduikt" op het moment dat een databank geopend wordt.

Carla:In het onderwijs kan een filmpje ondersteunend werken. Ook wij gebruiken het bij de workshop literatuuronderzoek voor studenten.

Sociale netwerken (19):
In Den Bosch is Bibliotheek 2.0 Ning meteen in de praktijk toegepast voor de ervaringen in de stilteruimte. Erg gemakkelijk om je ervaringen in te schrijven en die van anderen te lezen en er weer op te reageren.

Gemmy: Voor Xplora zou het mogelijk nuttig kunnen zijn om rond de collectiegebieden iets met sociale netwerken te kunnen doen om nog meer gerichte signalen te kunnen oppikken van wat er gewenst is aan boeken, dvd en online mogelijkheden

Catalogi/aquabrowser (21):
Carla: ik vind het een zeer goede vervanging voor de klassieke catalogus

Gemmy: Als toepassing specifiek voor de mediatheek van de kunstacademie zou ik het graag willen kunnen inzetten om studenten die met allerlei net verkeerd gespelde kunstenaarsnamen aankomen de juiste naam te kunnen laten vinden of ook met de verkeerd gespelde naam de gegevens uit de catalogus te krijgen. Met onze huidige catalogus werkt dat niet.


Evalueer wat je in de afgelopen tijd hebt geleerd (23)
Cathalijn: Tja, genoeg ideeën; netvibespagina's per academie of opleiding, introductie 23dingen voor docenten, hyves/facebookpagina voor Xplora, filmpjes als handleiding voor databanken om er maar een paar te noemen.

Carla: Nou de 23dingen zitten erop.- Sommige waren bekend, zoals You Tube, Flickr en aquabrowser. Van Twitteren had ik natuurlijk gehoord maar hoe het in zijn werk ging wist ik niet.
Er zaten leuke dingen bij zoals Last FM, LibraryThing en Podcasts.
Met Google docs ben ik al aan de slag gegaan

Dingen voor Xplora - groepje Janneke

In ons 23Dingen-groepje werden de volgende Dingen genoemd die uitvoering/uitwerking binnen Xplora verdienen:

Ding 1-3 (weblogs):
De weblogs zouden een alternatief kunnen zijn voor onze eportfolio, maar wellicht is een Xplora-blog of een LIC-blog ook een optie. Of voor communicatie met de teamleden onderling of als manier om studenten en docenten te laten zien wat we doen binnen Xplora en/of welke diensten we bieden.
Aislinn noemt de weblog een alternatief voor wekelijkse nieuwsbrieven.

Ding 4-5 (RSS):
Janneke is nogal gecharmeerd van RSS, bijv. in databanken , maar ook als een manier om bij te houden wat anderen over Xplora schrijven of als manier om onze aanwinsten te presenteren.
Aislinn denkt dat RSS ingezet kan worden om wijzigingen vanuit Xplora door te geven: openingstijden, rondleidingen, workshops, aanwinsten

Ding 6-7-8 (Flickr/plaatjes):
Een foto zegt meer dan een hele lap tekst (Jet) en ze zouden meer ingezet moeten worden om onze dienstverlening te verbeteren, volgens Aislinn: foto’s van de opendag , bijeenkomsten van Xplora (te denken aan Knexx week) of gewoon als je iets onder de aandacht wilt brengen. Een slide met databanken ipv een lijst van databanken is al hip genoeg.
In onze 2e groepsbijeenkomst werd het volgende genoemd: Flickr zou ook gebruikt kunnen worden om een aanwinstenlijst te maken of als pr-instrument (foto's van de open dag / diavoostelling op je blog/Lic-website).


Ding 9 + 17 (visie op web2.0 + web2.0-site):
Aislinn en Janneke willen een Billy voor Xplora!
Martine zou graag een meer interactieve houding binnen Xplora zien, maar ziet nog wat beren op de weg, zoals de OCLC-beer.

Ding 10 (social bookmarking)
Delicious kan gebruikt worden voor het gezamenlijk verzamelen van goede websites, zoals xplora2.0
Maar je zou deze tool ook voor academies kunnen gebruiken.

Ding 11 (wiki's)
De onderwijswiki van Avans hebben we al, maar je zou je ook een wiki met goede bibliotheek2.0-voorbeelden of onderwijs2.0-voorbeelden kunnen voorstellen.

Ding 12 (Twitter)
Goed om de ontwikkelingen op je eigen vakgebied bij te houden.
Maar we zouden Twitter natuurlijk ook kunnen inzetten om actueel nieuws rond te sturen, zoals het blad Punt van Avans dat nu ook doet.

Ding 13 (online kantoortoepassingen)
Google docs zijn zeer handig als je vanuit verschillende locaties aan één document wilt werken. Ingrid ziet toepassingen in het werken aan de zoekboekenlijst in Google documenten.
Volgens Martine zit de handigheid van “cloud software” meer in op verschillende locaties bij de documenten kunnen komen.Als is het maar een lijstje met belangrijke nummers als je op vakantie gaat, of bijvoorbeeld bestanden voor je werk als je werkruimte daar vol is.

Ding 14 (chatting)
Een chatfunctie geïntegreerd in onze website of xplora-weblog? Er zitten nogal wat haken en ogen aan (bemensing!), maar Janneke en Frieda hebben Meebo-chat uitgeprobeerd en zijn enthousiast. Het is tijd voor een werkgroepje xplora-chat!
Martine oppert: Ik kan me voorstellen dat we een chat-kanaal openen voor algemene vragen. Openingstijden, meldingen kopieerapparaat en dergelijke. Iets voor Twitter? Via QuestionPoint verwacht ik de inhoudelijke vragen.

Ding 15 (podcast/vodcast)
Zou het geen idee zijn om (team)overleggen op podcast op te nemen, stelt Aislinn voor? Of voor instructies gebruiken om eens kritisch naar jezelf te luisteren. Hoe kom ik over als ik praat ? Is het te luid, of juist te zacht etc.
Martine heeft veel Joomla-instructies in mp3-vorm bekeken (vodcasts) en kan zich voorstellen dat we een kort filmpje maken met daarin uitleg over de collectie en zo. Een online variatie van de rondleiding die nu persoonlijk wordt gegeven. Kunnen studenten zeggen: ik doe de online versie wel :)

Ding 16 (Youtube/vimeo)
Een eigen Xplora-kanaal of Avans-kanaal met eigen filmpjes!
We kunnen het als pr-instrument gebruiken, maar ook als screencast: we kunnen alle instructies die we nu live geven, zoals catalogus en databank-instructie ook online zetten. Zo kunnen studenten ze na afloop van een instructie nog eens in hun eigen tempo bekijken.
Daarnaast is Youtube natuurlijk ook een nieuwsbron om ons werk goed te kunnen doen.

Ding 18 (Library Thing)
Jet: Librarything kan worden geïntegreerd in de bibliotheekcatalogus, zoals met Librarything for Libraries en binnen Librarything is het ook mogelijk om de titelbeschrijvingen van boeken te ontlenen aan de beschrijvingen die een aantal grote bibliotheekorganisaties beschikbaar stelt binnen Librarything.

Ding 19 (sociale netwerken)
Tijdens onze laatste groepsbijeenkomst zei iemand: we moeten zijn waar onze gebruikers zijn en die zitten op Hyves, Facebook etc. Dus daar moeten wij ook zijn!
Maar het is voor Xplora alleen interessant als we ook online tijd kunnen garanderen, dus een medewerker die vaak online is. En we moeten bedenken met welk doel we deze tool gebruiken: reclame of informatieverstrekking?

Ding 21 (catalogi)
De meningen over de aquabrowser zijn verdeeld, maar dat onze catalogus meer 2.0 moet worden staat vast! Gebruikers tags laten toekennen, favorieten aangeven, een persoonlijke pagina?

Ding 22 (bibliotheek 2.0)
Kerngedachte bij Bibliotheek 2.0 is volgens Jet: klantgerichter en socialer. Stimuleer je gebruikers om mee te werken aan het doorontwikkelen van bestaande diensten, en meedenken over nieuwe mogelijkheden om de diensten nóg beter af te stemmen op hun specifieke wensen.
Martine verwacht web 2.0 zaken steeds meer vanzelfsprekend zullen worden. Reageren, dingen aanvragen en dingen betalen. Xplora zal een professioneel web-team gaan opzetten binnen een jaar verwacht ik. Geen collega’s die het “erbij doen”, maar een echt professionele club van ICTers.
Janneke neemt een voorbeeld aan de bibliotheek van het Vredespaleis in Den Haag. Niet voor niets de Digitale Bibliotheek van het jaar.

Leuke toepassingen voor Xplora

Mijn 23 dingen groepje heeft ontzettend hard gewerkt. De weblogs waren een succesnummer en iedereen heeft aangegeven hiermee door te willen gaan voor Xplora. Voor ons als collega's zou het ook een handig hulpmiddel kunnen zijn voor het bijhouden van ons portfolio. Daarnaast zou Xplora ook iets kunnen gaan doen met Delicous en RSS-feeds. Ten behoeve van een training zou men podcasts in kunnen zetten. Ook het gebruik van een acquabrowser zou weleens een succesnummer kunnen zijn. Jeanine van Tienhoven maakte de volgende opmerking: "Belangrijk is te kiezen voor die informatiestromen waarbij het duidelijk is waar je kunt vinden wat je zoekt en met wie je communiceert." Ikzelf zou daarbij van harte aan willen sluiten en aanvullend nog de volgende opmerking willen maken. Zet iets in werking wat nuttig is, niet omdat je wilt aansluiten bij een hype.