Impressie en ideeën voor het vervolg op de 23dingen

Vorige week en gisteren zijn de slotbijeenkomsten geweest over de 23 dingen en dan vooral over "hoe verder"? Hier volgt een impressie.

Met welke dingen willen we aan de slag (binnen Xplora)?
1. Chatloket (eventueel met Billy of Ana of…)
2. Catalogus 2.0 – (2.0 in Worldcat Local)
3. Digitalisering van diensten dmv filmpjes en screencasts
4. Gebruik van beeld en foto’s
5. Twitter – (wel een strategie bepalen. Goed afspreken wie en hoe je gaat reageren op tweets over Xplora en wat twitter je zelf uit naam van Xplora/LIC)
6. Netvibes voor academies
7. Aanwinsten via bv. Flickr













Losse ideeën:
Maak een digitaal archief van de tentoonstellingen in Den Bosch en zet ze op Flickr
Zet je klanten in voor de pr van je diensten.
Chat als vervanging van Question Point.
Xplora@avans meer profileren en op meer plaatsen binnen je diensten zichtbaar maken.
Laat je student ook praktische vragen stellen.
Laat studenten stemmen over nieuwe/bestaande diensten
Volg Xplora op social media en reageer daarop.
Xplora op Hyves – reageer op de negatieve berichten van studenten
Xplora op wikipedia aanvullen.
Geef je gebruiker een klankbord, zoek ze op waar ze zitten, ga in gesprek.
(Niet allerlei barricades opwerpen met regels en do’s en don’ts)

Mijn indruk is dat er 3 dingen uitspringen:
1. Communicatie met gebruikers via chat en twitter en Hyves. Zoek je gebruiker op, communiceer, meng je in de discussie, bouw een band op. Geef studenten ook een platform om te discussiëren. Dus betrek je klant (student/docent) bij je dienstverlening.
2. Lever je diensten op een aantrekkelijkere manier via beeld/video/screencast/foto’s.
3. Verbeter de interne communicatie mbv NING, Google docs of weblog (soort baliemap)















Vragen/aandachtspunten voor de evaluatie:
- Hoe integreer je de tools binnen de LIC website
- Hoe integreer je 2.0 in de doelstellingen van Xplora /LIC: Wat is je doel met Xplora en zet daar je tools op in!
- Hoeveel afspraken en formats wil je maken. Hoeveel vrijheid in de experimenten.
- “Ding 24”: hoe communiceren we over nieuwe dingen. Hoe brengen we elkaar op de hoogte en houden we web2.0 bij.
- Wat is de rol van de projectgroep
- Bind je studenten aan je met beantwoorden van praktische vragen.- daarna volgt de inhoud vanzelf wel. Versterk de communicatie met je gebruikers!

Als toetje: 2 inspirende artikelen:
Participatory networks: the library as conversation
Organisatorische blauwdruk voor social media

Raport SURFnet over social media en het onderwijs

SURFnet heeft een interessante publicatie uitgebracht over de rol en betekenis van social media (de nieuwe term voor web2.0) in het onderwijs:

Social Media en de kansen voor het onderwijs

Dingen voor Xplora - groepje Frieda

Een hele grove weergave van alle ideeen/gevoelens die uit de blogs van mijn groepje gehaald zijn. Het zijn toepassingen van 2.0 voor Xplora zoals zij die voelen/zien.

Ding 1-3 (blogs):
- een weblog leuk kan zijn om op BB te zetten bij een bepaalde academie. Hierop kan dan nieuws, aanwinsten, mogelijkheden van Xplora etc. komen te staan. Tegelijkertijd zou je de RSS feeds van belangrijke tijdschriften kunnen zetten.
- Ik denk dat een blog in de bibliotheek gebruiken voor verspreiding van nieuws over bijvoorbeeld de nieuwe aanwinsten e.d. zeker tot de mogelijkheden behoord.
- Wat mij verbaasd is dat de website van 23dingen opgezet is als weblog. Idee voor Xplora? Wat wil de doelgroep weten van Xplora? Daarover moeten we praten in blog stijl. Enige continuiteit waarborgen?

Ding 4+5 (rss):
- Bij web 2.0 toepassingen denk ik dat de RSS-feeds een goede manier is om het nieuws vanuit Xplora te publiceren voor medewerkers en studenten.
- Voor ons werk vind ik vooral de RSS feeds heel erg handig. Op de hoogte blijven van een vooraf ingesteld item! Moeten we toch eens vaker gaan gebruiken!
- RSS biedt toegang tot informatie voor docenten (inhoudsopgaven van tijdschriften, zoekopdrachten op het web).
Berichten afkomstig van RSS aanbieden op onze eigen webpagina? Why not. Beter goed gepikt dan slecht gemaakt.

Ding 6+7+8 (plaatjes):
- Al met al zou Flickr gebruikt kunnen worden voor een virtuele tour door Xplora. Studenten hebben snel de neiging om beeld aan te klikken. Dus wie weet... Misschien is dit ook een manier om docenten te 'lokken'.
- Online photosharing geeft mogelijkheden om de Xplora website op te pimpen met wisselende illustraties. Aangevuld met nieuwe aanwinsten?

Ding 10 (Delicious):
- Toepassingen voor Xplora: gekoppeld aan een rss abo is het interessante vulling voor de xplora blog of website. Toepassing voor collega's: via het te vormen netwerk inzage in en aanvulling op verzameling websites.
- Social bookmarking geeft gemakkelijke kennisverbreding door bij elkaar in de bookmarks te kunnen kijken. Geldt voor onszelf en voor studenten.

Ding 11 (wiki's):
- Wiki: Langzaam onstaan er wat ideeen voor toepassingen voor eigen werkomgeving (economie Breda en economie Den Bosch) en misschien iets om te behandelen voor een instructie informatievaardigheden als de studenten een project moeten doen.

Ding 12 (twitter):
oepassing voor Xplora? Tja, als die studenten toch tijd zat hebben om twitter te volgen, dan kunnen we de binnengekomen boeken die gereserveerd zijn wel in een twitter bericht opnemen. Of misschien alle net ingeleverde boeken. Nog beter: de boeken die rondzwerven in Xplora en weer in de kast gezet zijn door ons. Stel dat er iemand op zit te wachten.....

Ding 14 (chat):
- Ook denk ik dat het handig is om te kunnen chatten op de LIC website
- Chatten met de studenten lijkt me een van de eerste dingen die we bij Xplora kunnen opstarten. Misschien ook een leuke service voor degenen die aan het afstuderen zijn.
- Het blijkt mogelijk een chatfunctie binnen een databank te installeren, waarbij hulp van de bibliotheekmedewerkers ingeroepen kan worden.
- Chatten in plaats van een Questionpoint formulier. Het is mogelijk maar de optie staat uit. Why?

Ding 15 (podcast):
- Om podcasts toe te passen bij Xplora denk ik aan workshops die Xplora zelf organiseert uit te brengen op podcast.
- Podcast kan volgens mij ook heel goed ingezet worden om onze studenten uitleg te geven over bijvoorbeeld mediatheekzaken. Zoals bijv. het reserveren van werkplekken e.d. Tekst en beeld, kan niet duidelijker, toch?

Ding 16 (filmpjes):
- Op zich zou Xplora natuurlijk instructiefilmpjes en promotiemateriaal op YouTube kunnen plaatsen, maar omdat iedereen dus filmpjes kan plaatsen zou ik wel proberen om dat heel duidelijk aan te geven door bijvoorbeeld logo in beeld te brengen dat de filmpjes van 'ons' afkomstig zijn.

Ding 18 (LT):
- librarything: De widget vind ik ook erg leuk. Eigenlijk maak je daarmee je eigen aanwinstenposter....
- Toepassingen voor Xplora? Mits de widget werkt: attenties op webpagina's, ter opleuking en vermaak. Desgewenst uitgesplitst in verschillende onderwerpen of verdiepingen.

Ding 19 (sociale netwerken):
- Ik zie wel mogelijkheden om op een Social netwerk site de bibliotheek te promoten. We kunnen gemakkelijk onze activiteiten, workshops en nieuwsberichten uitbrengen naar de gebruikers. En is zelfs een mogelijkheid om met een medewerker van de bibliotheek via een chat programma een vraag te stellen

Ding 21 (catalogi):
-Mij lijkt het erg handig als o.a. studenten en docenten reacties op boeken kunnen plaatsen. Ik kan me voorstellen dat je iets hebt aan reacties van anderen.
- Er is een keer een catalogus widget gemaakt, toch? Wordt die al verspreid?
Gebruikers mogelijk maken zelf trefwoorden toe te voegen aan titels in de catalogus.

Ding 22 (bibliotheek 2.0):
- Een voorbeeld van web bibliotheek 2.0 is TCDC Resource Center. TCDC is een bibliotheek voor ontwerpers en vormgevers gevestigd in Thailand. Op de website van TCDC is een hele mooi voorbeeld van web bibliotheek 2.0 te vinden waar we al lang over spreken
- Vlissingen is een goed voorbeeld van een bibliotheek die niet stilstaat.

- Punten waar je om denkt voor het gebruik van web2.0 applicaties in de bieb.
Get to know your population's need/wants and the technologies they use
Build things that meet a demonstrated need rather than what you think is cool
Give staff time to work on 2.0 projects
Plan for/Market 2.0 projects the same way you would any other service and technolgoy
Make sure 2.0 projects are in-line with library's mission/goal
Continually assess the impact of your 2.0 services and change or stop doing what isn't working

Dingen voor Xplora - groepjes Den Bosch en Tilburg

Toepassingen voor Xplora volgens de groepjes van Annelies K., Jacques, Kamile, Leen (Den Bosch) en Marion (Tilburg):


Blog (1-3):
Mieke ziet er wel iets in voor bv een aanwinstenlijst. Je zou een boek op het blog kunnen zetten en, mits het blog toegankelijk is voor docenten/studenten, kunnen zij er op reageren.
Mark: Is Flickr iets voor Xplora? Ik denk van wel. Foto's maken van Xplora, over nieuwe aanwinsten, de multimedia zone in Xplora en andere zaken wat Xplora doet en die op het Internet zetten. Ik denk dat dit zal resulteren in meer bekendheid voor Xplora (het aantrekken van nieuwe studenten). Professionele uitstraling naar studenten en docenten.

RSS (4+5):
Sites van uitgevers met RSS-mogelijkheid zijn erg handig om op de hoogte te blijven van nieuwe uitgaven voor je eigen academie.

Netvibes (9):
Zou gebruikt kunnen worden als communicatiemiddel naar de academies: alle informatie over collectie, aanwinsten, databanken, interessante links, nieuwtjes etc. kan geïntegreerd, maar wel overzichtelijk worden aangeboden. De gebruiker kan dan heel gemakkelijk zelf zijn/haar informatie selecteren.

Mieke: Tijdens de evaluatie ook aan de slag gegaan met Netvibes en daar zie ik met name naar de academie toe toch wel voordelen. Alles handig bij elkaar voor docenten en studenten. Ik denk zeker dat we daar met het functioneel team naar moeten kijken.

Plaatjes (6,7,8):Carla: Foto’s van tentoonstellingen maken en mooi delen met onze collega's in Breda en Tilburg.

Delicious (10):
Het delen van favorieten is erg handig tussen de leden van je functionele team,en studenten en docenten niet te vergeten.

Gemmy: Een voordeel en tegelijkertijd een nadeel kan zijn dat iedereen ze dan kan uitbreiden.Wij bieden links aan die gecontroleerd zijn op betrouwbaarheid van de herkomst, op niveau van de inhoud en op goede werking en gebruiksvriendelijkheid. Die controle heb je dan niet meer.
Conclusie voorlopig: Dit kan een mooie aanvullende plek zijn om de links aan te bieden maar niet plaatsvervangend. Een mooie optie is misschien de beste 30 links opnemen in de catalogus en de rest zijn vrije loop laten binnen delicious.

Wiki's (11):
Een wiki zou een handig hulpmiddele kunnen zijn bij b.v collectievorming of een literatuuronderzoek .Je kunt elkaar tips geven.


Google Docs (13):
Ideaal voor het werken aan een groepsopdracht!
Mieke: Voor ons is het handig als je aan een gezamenlijk document werkt. Ik heb nu bij presentaties onze literatuur workshop voor JHS toegevoegd.

Carla: Misschien wel handig om de notulen van een overleg op een document te plaatsen kan iedereen wat aanvullen of veranderen. Moeten ze wel in een andere kleur doen zodat er bij een volgend overleg daar over gesproken kan worden.

Gemmy: Misschien zou het zelfs handig kunnen zijn voor de documenten die wij als team AKV | St. Joost samen gebruiken. Nu moet je vaak een heel eind bladeren om op het netwerk in de juiste map terecht te komen.

Chat (14):
Veel collega's zouden een xplora-chat willen hebben om met studenten en docenten te chatten. Evt. ter vervanging van Question Point. Liefst met meerdere kanalen (zodat er snel contact is) en persoonlijk.
Sommigen noemen een Billy van Bol of Ana van Ikea : je wilt iets weten, stelt je vraag en krijgt direct antwoord.

Podcast (15):
Mieke: Voor Xplora zie ik geen toepassingen met de Podcast. Binnen het onderwijs wel. Hoorcollege opnemen en dit via BB ter beschiiking stellen.
Mark: Je kan diverse opnames van lezingen , congressen die in Xplora worden gehouden op het internet zetten.

Carla: Ik denk dat PODcasting goed in het onderwijs gebruikt kan worden. Heel handig ter ondersteuning bij dyslexie.Ook wij kunnen PODcasting en VODcasting gebruiken bij de instructies die wij aan de studenten geven.

Youtube (16) is favoriet:
- filmpjes maken over rondleidingen, hoe gaat uitlenen, databanken.
- Cathalijn: Wauw wat een goed idee van HsZuid, Waarom hebben we dat hier nog niet bedacht. In plaats van de handleidingen gewoon een video per databanken. Het liefst een die "opduikt" op het moment dat een databank geopend wordt.

Carla:In het onderwijs kan een filmpje ondersteunend werken. Ook wij gebruiken het bij de workshop literatuuronderzoek voor studenten.

Sociale netwerken (19):
In Den Bosch is Bibliotheek 2.0 Ning meteen in de praktijk toegepast voor de ervaringen in de stilteruimte. Erg gemakkelijk om je ervaringen in te schrijven en die van anderen te lezen en er weer op te reageren.

Gemmy: Voor Xplora zou het mogelijk nuttig kunnen zijn om rond de collectiegebieden iets met sociale netwerken te kunnen doen om nog meer gerichte signalen te kunnen oppikken van wat er gewenst is aan boeken, dvd en online mogelijkheden

Catalogi/aquabrowser (21):
Carla: ik vind het een zeer goede vervanging voor de klassieke catalogus

Gemmy: Als toepassing specifiek voor de mediatheek van de kunstacademie zou ik het graag willen kunnen inzetten om studenten die met allerlei net verkeerd gespelde kunstenaarsnamen aankomen de juiste naam te kunnen laten vinden of ook met de verkeerd gespelde naam de gegevens uit de catalogus te krijgen. Met onze huidige catalogus werkt dat niet.


Evalueer wat je in de afgelopen tijd hebt geleerd (23)
Cathalijn: Tja, genoeg ideeën; netvibespagina's per academie of opleiding, introductie 23dingen voor docenten, hyves/facebookpagina voor Xplora, filmpjes als handleiding voor databanken om er maar een paar te noemen.

Carla: Nou de 23dingen zitten erop.- Sommige waren bekend, zoals You Tube, Flickr en aquabrowser. Van Twitteren had ik natuurlijk gehoord maar hoe het in zijn werk ging wist ik niet.
Er zaten leuke dingen bij zoals Last FM, LibraryThing en Podcasts.
Met Google docs ben ik al aan de slag gegaan

Dingen voor Xplora - groepje Janneke

In ons 23Dingen-groepje werden de volgende Dingen genoemd die uitvoering/uitwerking binnen Xplora verdienen:

Ding 1-3 (weblogs):
De weblogs zouden een alternatief kunnen zijn voor onze eportfolio, maar wellicht is een Xplora-blog of een LIC-blog ook een optie. Of voor communicatie met de teamleden onderling of als manier om studenten en docenten te laten zien wat we doen binnen Xplora en/of welke diensten we bieden.
Aislinn noemt de weblog een alternatief voor wekelijkse nieuwsbrieven.

Ding 4-5 (RSS):
Janneke is nogal gecharmeerd van RSS, bijv. in databanken , maar ook als een manier om bij te houden wat anderen over Xplora schrijven of als manier om onze aanwinsten te presenteren.
Aislinn denkt dat RSS ingezet kan worden om wijzigingen vanuit Xplora door te geven: openingstijden, rondleidingen, workshops, aanwinsten

Ding 6-7-8 (Flickr/plaatjes):
Een foto zegt meer dan een hele lap tekst (Jet) en ze zouden meer ingezet moeten worden om onze dienstverlening te verbeteren, volgens Aislinn: foto’s van de opendag , bijeenkomsten van Xplora (te denken aan Knexx week) of gewoon als je iets onder de aandacht wilt brengen. Een slide met databanken ipv een lijst van databanken is al hip genoeg.
In onze 2e groepsbijeenkomst werd het volgende genoemd: Flickr zou ook gebruikt kunnen worden om een aanwinstenlijst te maken of als pr-instrument (foto's van de open dag / diavoostelling op je blog/Lic-website).


Ding 9 + 17 (visie op web2.0 + web2.0-site):
Aislinn en Janneke willen een Billy voor Xplora!
Martine zou graag een meer interactieve houding binnen Xplora zien, maar ziet nog wat beren op de weg, zoals de OCLC-beer.

Ding 10 (social bookmarking)
Delicious kan gebruikt worden voor het gezamenlijk verzamelen van goede websites, zoals xplora2.0
Maar je zou deze tool ook voor academies kunnen gebruiken.

Ding 11 (wiki's)
De onderwijswiki van Avans hebben we al, maar je zou je ook een wiki met goede bibliotheek2.0-voorbeelden of onderwijs2.0-voorbeelden kunnen voorstellen.

Ding 12 (Twitter)
Goed om de ontwikkelingen op je eigen vakgebied bij te houden.
Maar we zouden Twitter natuurlijk ook kunnen inzetten om actueel nieuws rond te sturen, zoals het blad Punt van Avans dat nu ook doet.

Ding 13 (online kantoortoepassingen)
Google docs zijn zeer handig als je vanuit verschillende locaties aan één document wilt werken. Ingrid ziet toepassingen in het werken aan de zoekboekenlijst in Google documenten.
Volgens Martine zit de handigheid van “cloud software” meer in op verschillende locaties bij de documenten kunnen komen.Als is het maar een lijstje met belangrijke nummers als je op vakantie gaat, of bijvoorbeeld bestanden voor je werk als je werkruimte daar vol is.

Ding 14 (chatting)
Een chatfunctie geïntegreerd in onze website of xplora-weblog? Er zitten nogal wat haken en ogen aan (bemensing!), maar Janneke en Frieda hebben Meebo-chat uitgeprobeerd en zijn enthousiast. Het is tijd voor een werkgroepje xplora-chat!
Martine oppert: Ik kan me voorstellen dat we een chat-kanaal openen voor algemene vragen. Openingstijden, meldingen kopieerapparaat en dergelijke. Iets voor Twitter? Via QuestionPoint verwacht ik de inhoudelijke vragen.

Ding 15 (podcast/vodcast)
Zou het geen idee zijn om (team)overleggen op podcast op te nemen, stelt Aislinn voor? Of voor instructies gebruiken om eens kritisch naar jezelf te luisteren. Hoe kom ik over als ik praat ? Is het te luid, of juist te zacht etc.
Martine heeft veel Joomla-instructies in mp3-vorm bekeken (vodcasts) en kan zich voorstellen dat we een kort filmpje maken met daarin uitleg over de collectie en zo. Een online variatie van de rondleiding die nu persoonlijk wordt gegeven. Kunnen studenten zeggen: ik doe de online versie wel :)

Ding 16 (Youtube/vimeo)
Een eigen Xplora-kanaal of Avans-kanaal met eigen filmpjes!
We kunnen het als pr-instrument gebruiken, maar ook als screencast: we kunnen alle instructies die we nu live geven, zoals catalogus en databank-instructie ook online zetten. Zo kunnen studenten ze na afloop van een instructie nog eens in hun eigen tempo bekijken.
Daarnaast is Youtube natuurlijk ook een nieuwsbron om ons werk goed te kunnen doen.

Ding 18 (Library Thing)
Jet: Librarything kan worden geïntegreerd in de bibliotheekcatalogus, zoals met Librarything for Libraries en binnen Librarything is het ook mogelijk om de titelbeschrijvingen van boeken te ontlenen aan de beschrijvingen die een aantal grote bibliotheekorganisaties beschikbaar stelt binnen Librarything.

Ding 19 (sociale netwerken)
Tijdens onze laatste groepsbijeenkomst zei iemand: we moeten zijn waar onze gebruikers zijn en die zitten op Hyves, Facebook etc. Dus daar moeten wij ook zijn!
Maar het is voor Xplora alleen interessant als we ook online tijd kunnen garanderen, dus een medewerker die vaak online is. En we moeten bedenken met welk doel we deze tool gebruiken: reclame of informatieverstrekking?

Ding 21 (catalogi)
De meningen over de aquabrowser zijn verdeeld, maar dat onze catalogus meer 2.0 moet worden staat vast! Gebruikers tags laten toekennen, favorieten aangeven, een persoonlijke pagina?

Ding 22 (bibliotheek 2.0)
Kerngedachte bij Bibliotheek 2.0 is volgens Jet: klantgerichter en socialer. Stimuleer je gebruikers om mee te werken aan het doorontwikkelen van bestaande diensten, en meedenken over nieuwe mogelijkheden om de diensten nóg beter af te stemmen op hun specifieke wensen.
Martine verwacht web 2.0 zaken steeds meer vanzelfsprekend zullen worden. Reageren, dingen aanvragen en dingen betalen. Xplora zal een professioneel web-team gaan opzetten binnen een jaar verwacht ik. Geen collega’s die het “erbij doen”, maar een echt professionele club van ICTers.
Janneke neemt een voorbeeld aan de bibliotheek van het Vredespaleis in Den Haag. Niet voor niets de Digitale Bibliotheek van het jaar.

Leuke toepassingen voor Xplora

Mijn 23 dingen groepje heeft ontzettend hard gewerkt. De weblogs waren een succesnummer en iedereen heeft aangegeven hiermee door te willen gaan voor Xplora. Voor ons als collega's zou het ook een handig hulpmiddel kunnen zijn voor het bijhouden van ons portfolio. Daarnaast zou Xplora ook iets kunnen gaan doen met Delicous en RSS-feeds. Ten behoeve van een training zou men podcasts in kunnen zetten. Ook het gebruik van een acquabrowser zou weleens een succesnummer kunnen zijn. Jeanine van Tienhoven maakte de volgende opmerking: "Belangrijk is te kiezen voor die informatiestromen waarbij het duidelijk is waar je kunt vinden wat je zoekt en met wie je communiceert." Ikzelf zou daarbij van harte aan willen sluiten en aanvullend nog de volgende opmerking willen maken. Zet iets in werking wat nuttig is, niet omdat je wilt aansluiten bij een hype.

Verslag congres DB Update 2010

Hoe reageer je als bibliotheek op alle nieuwe technologische en digitale ontwikkelingen? Dat was het thema van het congres DB Update 2010, dat op 25 maart georganiseerd werd door het tijdschrift Digitale Bibliotheek, in samenwerking met beroepsvereniging NVB.

Namens Xplora heeft een aantal 23Dingen-coaches dit congres bezocht.
Hierbij een verslag van alle presentaties:
(De powerpointpresentaties zie je door op de titel te klikken)


Helene Blowers - Reality Check 2.010: trends, libraries & digital spaces



Helene Blowers hield een zeer interessant en bevlogen verhaal over web2.0 ("you are what you share")versus web1.0 ("you are what you own"). Web2.0 gaat over verbinding maken met anderen.
De belangrijkste trends op dit moment zijn volgens Helene:

1. The digital book race is on
Na muziek en film zijn nu de boeken aan de beurt in de digitialiseringsrace.
Ereaders nemen een enorme vlucht (er zijn al meer dan 23 verschillende versies), maar het zijn vooral 40plussers die ze aanschaffen (ivm mogelijkheden tekst te vergroten). Jongeren willen het ebook op hun iphone lezen.

2. Mobile builds bridges faster
Mobiele applicaties hebben de toekomst. 6 op de 10 mensen wereldwijd heeft een abonnement op een mobiele telefoon. In Afrika heeft 28% van de mensen tegenwoordig een mobiel (dit was 2% in 2000).

3. Augmenting is the new reality
Helene verwacht veel van augmented reality waarbij een digitale 'laag' over de werkelijkheid heen gelegd wordt.
Voorbeeld: Layar (Nederlandse uitvinding) - de eerste mobiele augmented reality browser. Je stelt een selectiecriterium in, draait je mobiel rond en je ziet op je mobiel waar zich in jouw omgeving restaurants/bibliotheken/metrostations etc. bevinden. Er zijn inmiddels al 34 'layars' (lagen/selectiecriteria) mogelijk.
Hoe ver ga je daarin? Er bestaat al 'augmented id': je kunt zo nagaan wie er om je heen zitten (hoe heten ze, wat is hun twitter of facebook account? etc.)

4. Print is in peril
Papieren en digitale kranten maken een crisis door en gaan ter ziele.

5. There's a new digital divide
Er is een nieuwe digitale kloof ontstaan tussen:

* Zij die kunnen zoeken <---> zij die dat niet kunnen
(those who know how to 'think'about search vs those who don't)
* those who know to validate soft information <---> those who don't
(soft information: informatie die nog in netwerken circuleert)
* Those who know where to find information in new 'hot' channels <---> those who don't
* Those who understand the current culture of informal languages <---> those who don’t. (denk aan sms-taal)
*Those who know how to get information to travel to them <---> those who still chase it.
*Those who have the knowledge and skills to create and re-mix digital media <---> those who don’t. (denk aan het bewerken van foto's)
* Those that understand learning is a continual process <---> those that view learning as an achievement

Helene ziet bibliothecarissen als 'facilitators' of 'discovery guides' voor de gemeenschap. Wij hebben de belangrijke taak om deze digitale kloof te verkleinen.


[verslag: Janneke]



Hay Kranen : Wikimedia, wikipedia en de toekomst van vrije kennis


Wikimedia is de ondersteunende organisatie achter Wikipedia en steunt allerlei projecten (niet inhoudelijk), vanuit de gedachte dat kennis vrij verspreid en gebruikt moet kunnen worden.

Secretaris Hay Kranen draagt deze gedachte enthousiast uit, gecombineerd met een bombardement aan cijfermateriaal over Wikipedia en Wikimedia foundation (zie de ppt-presentatie).

Interessant om te weten is:
- wikipedia draait op donaties
- heeft wereldwijd 30 betaalde medewerkers (rest zijn vrijwilligers)
- Wikipedia-artikelen mogen vrij geprint, verspreid en zelfs verkocht worden
- Maar 26% van alle Wikipedia-pagina's bestaat uit artikelen. De rest bestaat uit discussie (over de artikelen), metadata etc. (zie tabje 'overleg' bovenaan de pagina). leuk voorbeeld: Blauwe Keet (buurtschap? gehucht? iets anders?)
- er zijn moderatoren (begeleiders bij conflicten) die mensen kunnen blokkeren of een artikel kunnen verwijderen
- Wikipedia bevat geen origineel onderzoek (geen scripties over uniek onderwerp) - er zijn referenties nodig
- Uit onderzoek door The Guardian blijkt dat Wikipedia vnl. spelfouten en kleine omissies bevat, geen grote fouten. Nature vindt het zelfs even goed als de Encyclopedia Brittannica.
- Belangrijk is dat mensen (leerlingen en studenten!) geleerd wordt dat Wikipedia niet de enige bron is die gebruikt moet worden.
- Via training mediawijsheid kunnen bibliotheken Wikipedia helpen. Er loopt momenteel een project i.s.m. met de VOB op dit gebied (Karolien Selhorst leidt project). Studenten (en misschien ook docenten in de toekomst) wordt geleerd hoe ze moeten omgaan met Wikipedia.
- Zo wordt ook gewerkt aan een verbetering van de reputatie van de Wikipedia
- De Wikimedia Foundation geeft workshops & lezingen en steunt samenwerkingsprojecten (bijv. 'Wiki loves art'ism met 45 musea)
- Wikimedia commons bevat 6,3 miljoen afbeeldingen en mediabestanden met creative commons licentie (dus vrij te gebruiken)!
- De Wikimedia Foundation heeft een donatie gekregen om iets te doen aan de 'ouderwetse' layout van Wikipedia.
- Interessane opmerking uit de zaal: wat is erger: een verouderde collectie boeken waarvan studenten gebruik mogen maken of wikipedia met up-to-date informatie waar ze geen gebruik van mogen maken?

[verslag: Janneke]



Rosemie Callewaert : oogsten en zaaien op zoeken.bibliotheek.be


Op de site zoeken.bibliotheek.be staan data en metadata van 6 Vlaamse bibliotheken en de digitale bibliotheek Nederland (dbnl)

Trend 1Maak de catalogus open. Zorg er voor dat je in de opac kunt zoeken op de metadata en op full text.
Het is dan mogelijk om bijv. van een boek/cd te verwijzen naar een tentoonstelling/concert.
Met zoeken.bibliotheek.be is dit al mogelijk.
Ook de zoekomgeving wordt verrijkt. Dit wordt op het scherm getoond onder beschikbaar:
o In de bibliotheek
o online
o Digitale krant
o Muziek
o Website
o Interview

Trend 2
Maak het transparant.
Toon/beschrijving = de kapstok en zet daaronder de verschillende edities of uitgaven. Je krijgt dan niet op 1 scherm alle uitgaven van een bepaald boek onder elkaar, maar je wordt via edities naar de verschillende uitgaven/drukken gebracht.
Daarnaast zou je ook bewerkingen (bijv. de film) en over het werk kunnen zetten (recenties).
Zorg voor een relevante sortering. Wat populair is komt bovenaan.

Trend 3
Laat leden ook tags (trefwoorden) toevoegen
De ervaring is wel dat dit weinig gedaan wordt:
Aan titels van boeken slechts 2,5%
Boekbesprekingen maken wordt slechts door 0,15% van de leden gedaan
Toevoegen van sterren scoort iets hoger: 1,1%
En dan gaat het nog voornamelijk om fictie.

Maar als er getagd wordt dan levert dat wel trefwoorden op die niet in de titel of de beschrijving voorkomen.
Mashups kunnen ook als extra bron dienen:
• Bibliotheek informatie
• Vakorganisaties
• Publiek
De auteurspagina’s binnen zoeken.bibliotheek.be zijn daar een goed voorbeeld van en worden ook veel gebruikt.

Trend 4
Om de catalogus (fysieke en digitale collectie) ook naar buiten toe te presenteren is gekozen voor een Google-omgeving.
Het is mogelijk om RSS-feeds op de bibliotheekpagina’s te zetten.
Streven is naar een goede infrastructuur voor alle Vlaamse bibliotheken en bibliotheekportalen.

Ze sloot af met:

Selectief oogsten
Metadata verzorgen
Bewust combineren
Verder uitzaaien

Een erg inspirerende lezing met hele mooie toepassingen voor de catalogus

[verslag: Annelies Kuijten]


Tijdens de lunchpauze werden er 2 presentaties gegeven over e-books en multi-touch technologie.



Jeroen van Beijnen (Cubiss) : eBooks in de bibliotheek


Cubiss heeft een roadshow georganiseerd langs openbare bibliotheken rond het thema 'herontdek de bieb met ereaders'.
Jeroen Beijnen vertelt uitgebreid wat een ebook is (eigenlijk ook een word-document)en hoe de ereaders een enorme vlucht genomen hebben. Ebooks bestaan al langer, maar door de ereaders zijn ze momenteel een hype.
Nadelen zijn er ook nog genoeg:
- omgaan met ereaders vergt toch nog wat technisch inzicht
- er is onvoldoende wet- en regelgeving (vooral m.b.t. aantal x lenen/gebruiken)
- weinig (legale) content
- ze hebben (nog) een slecht imago

In de komende paar jaar zullen deze nadelen waarschijnlijk verdwijnen, maar wat precies de gevolgen zijn voor de bibliotheek blijft vooralsnog onduidelijk, ook in de presentatie.
En dat is jammer, want ook al had Jeroen maar een half uur, de zaal zat vol informatiespecialisten die nu juist voor dit laatste punt (wat betekent de komst van het ebook voor bibliotheken?)kwamen.
In de laatste minuten stelde een informatiespecialist van de TU Delft nog een vraag (die niet te horen was), maar waaruit ik kon opmaken dat zij de ebooks al hebben opgenomen in hun collectie. Misschien daar maar eens kijken hoe ze het doen.

[verslag: Janneke]



Chris Vleugels & Stijn Bannier (IBBT-SMIT, Vrije Universiteit Brussel): De mogelijke rol van multi-touch technologie binnen de digitale bibliotheek



John Blyberg: SOPAC 2.0 en de toekomst van social opacs


Blyberg vertelt over de door hem ontwikkelde SOPAC (sociale opc) in zijn openbare Darien Library in Connecticut.
Hij houdt een weinig spetterende presentatie met veel technische informatie (ontstaan van SOPAC - het is open source software - samenwerking met Drupal), maar toch heeft hij wel een interessant verhaal te vertellen met leuke voorbeelden van web2.0:
- gebruikers van Darien Library mogen taggs toekennen aan de titels in de opc
- deze taggs worden direct geindexeerd, samen met de taggs die zijn toegekend door bibliotheekpersoneel
- personeel gebruikt taggs zoals 'staff favorites' en 'better than the book' om bepaalde titels onder de aandacht te brengen. Deze worden vaak gebruikt.
- Overigens is 80% van de taggs toegekend door personeel
- Gebruikers kunnen een persoonlijke bibliotheekpagina aanmaken (my library) waarop toegekende taggs en geleende materialen te zien zijn.
- Kinderen kunnen kennis maken met de bibliotheek in een game-achtige omgeving.
- Volwassenen taggen het meest, kinderen lezen meer.
- de bibliotheek heeft in SOPAC een lijst met zojuist teruggebrachte boeken. Is populair.
- RSS-feeds zijn in te stellen op verschillende plekken in SOPAC (taggs, aanwinsten etc.)

[verslag: Janneke]


Hans van Dijk: Project 'Kristallisatiepunt datawarehouse'

Hans van Dijk van Biblionet Groningen vertelde over het nut en de noodzaak van een gemeenschappelijk datamodel voor bibliotheken. Bibliotheken in Nederland willen meer en meer de klant centraal zetten, maar dan moet je eerst weten wie jouw klanten zijn. Er moet een integraal klantbeeld komen. Nu bezitten bibliotheken alleen maar informatie over de grijs-lener. Meer gegevens zijn er niet. Een datawarehouse maakt foto’s van momenten in de tijd, het combineren van die foto’s maakt een tijdreis mogelijk en hierdoor zijn vergelijkingen tussen uitleningen vandaag en bijvoorbeeld dezelfde dag vorig jaar mogelijk.


[verslag: Leen - bekijk hier haar hele verslag van deze dag]



Irmgard Bomers en Enno Meijers : eenvoudige toegang tot de digitale bibliotheek Nederland

De Koninklijke Bibliotheek heeft als doel om de toegang tot digitale collecties en diensten te vereenvoudigen. Een van de randvoorwaarden is het inrichten van een zgn. Bibliotheekfederatie waarbinnen nauw wordt samen gewerkt met andere universiteitsbibliotheken en openbare bibliotheken.
Er is in 2006 een pilot gestart samen met de Zeeuwse Bibliotheek met als doel om klanten van de ZB toegang te geven tot de digitale bestanden van de KB.
Enno Meijers (ZB) schetst het complexe en technisch ingewikkelde proces om dit te realiseren. Dankzij Surf-federatie is men er in geslaagd om klanten met single sign on (één inlogaccount) toegang te geven tot bestanden van ZB en KB.

Doel is uiteindelijk om deze pilot op te schalen naar alle (openbare) bibliotheken en te komen tot een nationale bibliotheekpas.
- Bovendien zal er flink onderhandeld moeten gaan worden met uitgevers om alle klanten toegang te geven tot licentiebestanden.
- Landelijk meoten er afspraken gemaakt worden over rollen (identities)
- De Bibliotheekfederatie zal de (technische) rol van Surf-federatie moeten gaan overnemen, want SURF is er in principe voor universiteiten en hogescholen, niet voor openbare bibliotheken.
- Er is een beheersorganisatie nodig binnen de Bibliotheekfederatie: Gii consortium.

Een interessante ontwikkeling waarover we vast nog meer gaan horen.

[verslag: Janneke]






Peter Nieuwenhuizen : De nieuwe Digitale Bibliotheek van Rijkswaterstaat: digitale informatie als facilitair product


Peter Nieuwenhuizen vertelt over de transitie (reorganisatie!) naar een digitale bibliotheek bij Rijkswaterstaat.

I Van veel
10 fysieke bibliotheeklocaties met eigen personeel, regels, openingstijden enz.
Resultaten na een efficiency operatie: landelijke organisatie met informatievoorziening vanuit 3 locaties. Alle producten en diensten beschreven. Centrale aansturing & levering. De markt, tenzij... Externe klant meer in beeld. Van just-in-case naar just-in-time. Benchmark met andere overheidsorganisaties zoals het Nationaal Archief en KB.

II Via beter
Cultuuromslag. Eigen collectie versneld digitaliseren (250.000 rapporten, 1 miljoen beelden), collectie saneren en papier vervangen door databanken en digitale service van ibl leveranciers. Minder personeel: van 28fte naar 8fte!

III Naar best
Meer digitalisering, marktwerking, inzetten op social software: netwerken, uitwisseling via blogs/twitter, inzet ereaders, blackberries, kennisdeling door eindgebruikers (via intranet, wiki's) en digitale content zo snel mogelijk op internet krijgen. Ook is het streven meer selfservice te krijgen en de toegang tot digitale content (abonn., nieuws, databanken) te verbeteren.

Dit laatste onderdeel (het meest interessante) bleef helaas wat onderbelicht.

[verslag: Janneke]